Trải nghiệm hiến máu tại Anh Quốc

 

Trải nghiệm hiến máu tại Anh Quốc

Dù đã nhiều lần hiến máu khi ở Việt Nam, tôi không tránh khỏi những bỡ ngỡ khi lần đầu tiên thực hiện tại Anh Quốc bởi những thủ tục của nó. Ai muốn hiến máu cũng phải hoặc gọi điện thoại đến Trung Tâm Hiến Máu – Blood Donor Centre (0300 123 23 23), hoặc lên trang web https://www.blood.co.uk/ để đăng ký lập hồ sơ hiến máu, trả lời câu hỏi liên quan đến sức khỏe của mình, được cấp số Blood Donor ID, rồi mới đặt lịch hẹn. Trung tâm còn có cả ứng dụng (app) để người dùng tra cứu thông tin, dễ dàng huỷ hay thay đổi lịch hẹn. Sau đó, tất cả đều phải trả lời các câu hỏi sàng lọc (screening questions), được gửi qua đường bưu điện vài ngày trước khi buổi hiến máu diễn ra, mang theo khi đi hiến máu. Nội dung đại loại là gần đây nhất bạn có xăm mình, xỏ lỗ tai (không được hiến máu trong vòng 04 tháng), có đi du lịch ở đâu đó ngoài nước Anh hay không trong vòng 12 tháng, có đang uống thuốc điều trị gì không, có đang có thai hay ý định có thai trong 06 tháng tới, các thành viên trong gia đình có ai bị CJD (Creutzfeldt-Jakob Disease) hay không, v..v.. để đánh giá sơ bộ sự ‘trong sạch’ của máu. Độ tuổi hiến máu được quy định ở Anh là 17 đến 65 tuổi, tối đa 4 lần trong năm.

Chặng đường hiến máu của tôi khá gian nan, do không biết những quy trình trên nên phải đến lần thứ 3 tôi mới cho được máu của mình.

Lần đầu tiên, vào khoảng cuối tháng mười hai, đó là hôm tình cờ đi ngang qua chiếc xe gắn bảng hiệu ‘Blood Donation’ của NHS, tôi chạy đến hỏi, nghĩ rằng mình có thể hiến máu được ngay và luôn như ở Việt Nam, nhưng bị từ chối và được nhân viên trên xe tư vấn quy trình như trên. Chiếc xe này cũng đến trường tôi học, chỉ có điều lịch hiến máu trong sáu tháng tới đã được đặt kín mít. Nếu muốn hiến máu sớm, tôi phải đặt lịch hẹn ở Trung Tâm Hiến Máu Southampton, cách chỗ tôi ở tầm 40’ đi xe buýt. 

Lần thứ hai, mùng 8/4, một ngày trở lại sau chuyến thăm nhà, tôi đến trung tâm theo lịch hẹn. Sau khi hoàn tất bảng câu hỏi, tôi lại tiếp tục bị chối từ với lý do tháng 3 vừa rồi ở Việt Nam có dịch virus Zika do muỗi lây truyền. Tôi được giải thích thêm do nguy cơ cao nhiễm các bệnh vi rút nhiệt đới như Chik V, sốt xuất huyết hay Zika nên chỉ được hiến máu sau bốn TUẦN quay lại Anh Quốc (với điều kiện là chỉ ở Hà Nội, Đà Nẵng, Hồ Chí Minh, còn nếu những nơi khác phải đợi sáu THÁNG nữa). Truyền thông là thế, luôn làm tin tức lan nhanh, phủ sóng xuyên cả lục địa. Thất vọng, tôi đành lủi thủi quay về, đăng ký lại lịch hẹn khác. Cho chừa cái tội không đọc kỹ hướng dẫn trước khi đến, tự làm mất thời gian của bản thân.

Lần thứ ba, tôi uống thật nhiều nước và ăn sáng đầy đủ theo lời dặn dò được gửi qua tin nhắn một ngày trước, cầm bảng câu hỏi vào phòng tư vấn. Cô y tá đọc các câu trả lời của tôi, hỏi rất kỹ và ghi chú chi tiết về chuyến về Việt Nam, xem tôi ở khu vực nào; hỏi tôi đã ăn sáng chưa, cụ thể là gì, có uống thật nhiều nước chưa (cứ 5 phút nên uống 500ml nước để phòng ngừa choáng sau khi hiến máu), v.v… Cuối cùng rồi thì, đến lần này, tôi cũng được hiến máu.

Quy trình hiến máu được diễn ra như sau:

Đầu tiên, cô y tá dùng dụng cụ bắn lấy một giọt hồng đào trên ngón trỏ, bỏ vào ống nghiệm có chứa chất màu xanh để kiểm tra độ sắt trong máu (iron level – haemoglobin in blood). Cô nói nếu trong vòng 15 giây mà giọi máu rơi xuống dưới đáy ống, tức nồng độ sắt trong máu của tôi được xem là đủ tiêu chuẩn. Nồng độ sắt trong máu của nữ giới thường thấp hơn so với nam giới do chu kỳ kinh nguyệt, cô cho biết. Giọt máu của tôi rơi xuống chạm đáy trong vòng ba nốt nhạc, thế là tôi được chuyển sang phòng hiến máu. Có tầm 7-8 người đang ở đấy, đọc sách, xem ti vi dùng tay không hiến máu bốc lấy miếng bánh. Đa số tầm độ tuổi trung niên, có mỗi tôi nhỏ nhỏ, xinh xinh đến từ Châu Á.

Một vấn đề mà tôi hay gặp trong mỗi lần hiến máu đó là mạch trên cánh tay của tôi khá nhỏ và khó tìm. Năm lần như một, các cô y tá Việt Nam cũng phải đâm thọt tay phải, rồi đến tay trái để có thể đưa cây kim vào đúng vị trí của nó. Qua đây cũng không ngoại lệ, hết cô này gọi cô kia đến xoa xoa ấn ấn, phải đến cô thứ tư (nhìn dáng vẻ nhiều kinh nghiệm nhất) mới có thể tìm thấy mạch máu (vein) của tôi. Trong suốt quá trình hiến máu, bắp tay tôi được quấn chặt bởi cuộn vải giống trong máy đo huyết áp để tạo lực ép nhỏ, bàn tay tôi được đặt trái banh cao su để bóp bóp giúp máu lưu thông. Một điều khác so với Việt Nam đó là nếu như ở Việt Nam tôi luôn được tư vấn hiến 250ml do chiều cao và cân nặng của mình, thì ở đây, chẳng ai hỏi tôi gì, sau khi hiến mới biết số lượng máu đã được lấy là 470ml (nghe xong choáng luôn do không bao giờ nghĩ mình có đủ khả năng hiến nhiều như vậy!). Đây là lượng máu mỗi người được hiến, không hơn, không kém dù có khác nhau về thể chất. Tôi cảm thấy một chút ngạc nhiên pha chút tự hào về độ trẻ trâu của sức khoẻ khi tôi không chóng mặt hay có biểu hiện bất thường nào. Ngồi nghỉ một chút, tay ấn tấm gạc (dressing/plaster) để giúp máu ngưng chảy, được dặn giữ nguyên nó trong vòng 6 tiếng. Những người khác được mời uống trà, cà phê hay tách sô cô la nóng, tôi chỉ được uống ‘cold drink’ như nước lọc hoặc nước trái cây do đây là lần đầu tiên tôi đến, theo lời giải thích. Tôi cũng không được phát thuốc bổ sung chất sắt, sữa, đường, phiếu ăn sáng như các lần hiến máu ở Việt Nam. Thay vào đó, tấm thiệp với tiêu đề ‘Thanks a million’ (Triệu lời cảm ơn) do các nhân viên ở đây viết bằng tay và ký tên được trao cho tôi ngay sau khi hiến máu, được đặt trong tấm phong bì màu đỏ ghi tên tôi ở phía trước. Cử chỉ nhỏ mà thật ấm áp lòng người.

Tôi lên xe buýt về nhà, ngắm nhìn đường phố những ngày nắng ấm ít ỏi của tiết trời mùa hè. Một chút ký ức xa xưa bỗng ùa về. Chợt nhớ đến cái lần bị bố mắng cho một trận tội đi hiến máu không báo cho bố mẹ, rồi nguyên tuần sau đó được bố bồi bổ cho đủ loại món ăn chế biến từ thịt bò, đôi mắt chợt nhòe trong màn sương mờ ảo của quá khứ... Lớn rồi, bố mẹ có mãi bên ta được đâu, đến lúc phải tự biết lo cho mình thôi, cuộc sống du học sẽ giúp trui rèn cho ta như thế. Xe bon bon chạy đến trạm buýt gần ký túc xá, tôi đi bộ lên phòng, nấu vội cơm trưa tự tẩm dưỡng cho mình, rồi ngủ một mạch đến chiều, ôn bài cho kỳ thi sắp tới.

 ‘A blood donation can save up to 12 babies and 3 adults’ – một người hiến máu có thể cứu được 12 đứa trẻ và 3 người lớn, đó là những dòng tôi đọc được trong lúc chờ đến lượt mình. Niềm hạnh phúc chợt trào dâng khi tôi nhận ra rằng, mình sống có giá trị, dù ở bất cứ chân trời góc bể nào. Đôi khi ta có thể thật dễ dàng tự tạo niềm vui cho chính mình, bởi lẽ, niềm vui nho nhỏ đến từ hành động nhỏ nho.

Hạnh phúc của tôi giản đơn là thế đấy.

‘Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy, ta có thêm ngày nữa để yêu thương’(*)

Soton, thứ sáu ngày 13 tháng 5 năm 2016.

(*) Chuyển ngữ bởi nhà văn Nguyễn Nhật Ánh - Nguyên văn: ‘To wake at dawn with a winged heart and give thanks for another day of loving’ by Kahlil Gibran - a Lebanese-American poet.

- Nguyễn Như Ngọc -

Top